Czy zdarza Ci się podczas rekrutacji zadawać pytania, które wychodzą poza ramy prawa? Prawidłowe pytania pomagają wybrać najlepszego człowieka i chronią firmę przed roszczeniami wynikającymi z naruszenia Kodeksu pracy. Od 24 grudnia 2025 r. obowiązują nowe przepisy o jawności wynagrodzeń, a najnowsze raporty pokazują, czego naprawdę oczekują kandydaci. Oto 10 pytań i praktycznych zasad, które pomogą Ci odsiać nieodpowiednich kandydatów, zanim zaprosisz kogokolwiek do biura.
1. Informacja o wynagrodzeniu – obowiązek pracodawcy
Zgodnie z art. 183ca § 1 Kodeksu pracy osoba ubiegająca się o zatrudnienie otrzyma od pracodawcy informację o wynagrodzeniu – jego początkowej wysokości lub przedziale. Nowelizację wprowadziła ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 807), przygotowana w związku z dyrektywą UE 2023/970. Informację o płacy podajesz w ogłoszeniu o naborze; jeśli naboru nie ogłaszasz – przed rozmową kwalifikacyjną; ostatecznie najpóźniej przed nawiązaniem stosunku pracy. Więcej o zmianach znajdziesz w opracowaniu Powiatowego Urzędu Pracy w Jaworze.
2. Zakaz pytań o poprzednie wynagrodzenie
Nowe prawo wprowadza twarde ograniczenie: podczas naboru nie wolno pytać kandydata o wynagrodzenie w obecnej i poprzedniej pracy. Jeśli interesuje Cię dopasowanie finansowe, podaj przedział ze swojego ogłoszenia i dopytaj, czy mieści się on w oczekiwaniach kandydata. To uczciwe rozwiązanie dla obu stron i zgodne z przepisami. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w tekście jak przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej.
3. Sprawdzaj kompetencje, a nie tylko CV
Raport „Candidate Experience w Polsce 2025” pokazuje, że 74% rekruterów spotkało rozbieżności między CV a rzeczywistymi kompetencjami, a 75% – brak przygotowania kandydata do rozmowy. Zamiast pytać „gdzie widzisz się za pięć lat”, poproś o konkretny projekt, który kandydat realizował, i o to, jakie umiejętności z niego wynikają. Opis realnego projektu dużo łatwiej zweryfikować niż wyuczoną formułę. Jeśli kandydat dołączył list motywacyjny, sięgnij też po tekst list motywacyjny 2026, żeby porównać deklaracje z CV.
4. Widełki wynagrodzenia w ogłoszeniu to dziś standard
Widełki przestają być jedynie dobrym zwyczajem – stają się obowiązkiem (patrz sekcja 1). Kandydaci tego chcą: 93% specjalistów i 86% pracowników fizycznych twierdzi, że oferta pracy powinna zawierać widełki wynagrodzenia. Jeśli ich nie podasz, ryzykujesz, że poważni kandydaci odfiltrują Twoją firmę jako nieprzygotowaną na nowe przepisy.
5. Neutralne nazwy stanowisk
Nowe przepisy wprowadzają neutralne nazwy stanowisk pracy, np. „osoba zarządzająca zespołem” zamiast „kierownik”. Pracodawcy będą zobowiązani do zmian regulaminów, opisów stanowisk i ofert rekrutacyjnych. Jeśli w ofercie używasz męskiej formy bez uzasadnienia, możesz nieświadomie zawężać pulę kandydatów i naruszać znowelizowane zasady równości.
6. Narzędzia AI i automatyzacja z głową
Według raportu „Candidate Experience w Polsce 2025” 42% pracodawców deklaruje, że w ich firmach wykorzystywane są narzędzia automatyzujące i rozwiązania oparte na AI – to czterokrotny wzrost od 2023 roku (źródło: pełny raport). Technologia pomoże Ci ogarnąć kalendarz i wstępną selekcję, ale decyzji o zatrudnieniu nie zdelegujesz algorytmowi – ocena dopasowania to wciąż Twoja praca.
7. Informacja zwrotna dla odrzuconych kandydatów
Ponad 90% kandydatów doświadczyło braku informacji zwrotnej o odrzuceniu z rekrutacji, a 84% wskazuje, że jest to sytuacja powtarzająca się. Krótki mail z informacją zwrotną to pytanie zadane w dobrą stronę: „dlaczego nie doszliśmy do porozumienia?” Buduje reputację firmy i zamyka proces w sensowny sposób.
8. Rekrutacja to wizerunek firmy
Aż 71% kandydatów ocenia firmę przez pryzmat doświadczeń rekrutacyjnych – to wzrost o 9 punktów procentowych względem poprzedniej edycji badania. Twoje pytania i sposób prowadzenia rozmowy to element marketingu pracodawcy, a nie tylko selekcji. Kandydat, którego odrzuciłeś, może wrócić za dwa lata – albo opowiedzieć o Tobie znajomym.
9. Pytanie o ocenę własnej pracy
Poproś kandydata o opis projektu, z którego jest najbardziej dumny, i o wskazanie, co zrobiłby inaczej. Osoba, która potrafi krytycznie spojrzeć na własną pracę, zwykle lepiej radzi sobie z feedbackiem w zespole. Unikaj formuły „jakie ma Pan/Pani mocne strony” – większość odpowie na nią wyuczonym tekstem. Świetne pytania po drugiej stronie stołu znajdziesz w artykule pytania do rekrutera.
10. Pytanie o oczekiwania i zgodność z zespołem
Prawie połowa (49%) badanych odczuwa stres związany z procesem rekrutacji – wynika to z raportu Pracuj.pl „Praca pełna emocji”. Dlatego na koniec rozmowy zapytaj otwarcie o oczekiwania: terminy dostępności, formę współpracy i zakres obowiązków, którego kandydat by unikał. Taka rozmowa zmniejsza napięcie po obu stronach stołu i daje Ci materiał do decyzji bez domysłów.
Wdrażaj te zasady od jutra
Zacznij od małych kroków:
- Umieść widełki w każdym ogłoszeniu – to już wymóg prawny, a nie tylko dobry zwyczaj.
- Zrezygnuj z pytań o poprzednie zarobki – przepisy tego zabraniają, a Twoje widełki mówią wystarczająco dużo.
- Zamień jedno szablonowe pytanie na pytanie o realny projekt i konkretną rolę kandydata.
- Zaproponuj małe, dopasowane do stanowiska zadanie zamiast rozmowy wyłącznie o CV.
- Wysyłaj informację zwrotną, nawet krótką – kandydat docenia uczciwość, a Ty budujesz wizerunek firmy, która szanuje zarówno prawa pracowników, jak i czas rekruterów.
Dzięki tym zmianom nie tylko odsiejesz nieodpowiednich kandydatów, ale też zbudujesz wizerunek pracodawcy, do którego ludzie wracają. Pamiętaj, że zgodnie z nowelizacją z 2025 r. pracodawca nie może pytać o poprzednie wynagrodzenie kandydata – a przy okazji nie pytasz o to, czego i tak nie wolno wykorzystać w decyzji.
